Circulaire oplossingen in de tuinbouw. ​​Hoe duurzame productie en efficiënte bedrijfsvoering hand in hand gaan

Circulariteit in de tuinbouw

Dit is het juiste moment om de Europese tuinbouwsector naar een echte circulaire economie te loodsen, waarbij gebruik wordt gemaakt van het bewezen innovatievermogen en het bewezen succes van bestaande maatregelen. Deze strategische verschuiving is van cruciaal belang voor een efficiënt beheer van cruciale hulpbronnen zoals biomassa, nutriënten, water en energie, waardoor kritieke uitdagingen zoals milieuvervuiling en het waarborgen van de mondiale voedselzekerheid kunnen worden aangepakt. Nu de sector klaar en bereid is om deze praktijken toe te passen, ligt de sleutel nu in het overbruggen van beleids- en regelgevingslacunes, het bevorderen van meer samenwerking in de hele waardeketen en het waarborgen van consistente politieke aandacht en steun op Europees niveau.

Hoogtepunten van het evenement 

De workshop begon met een inleiding door Bianca Oosterlaar, Public Affairs Manager bij Grodan, die de toon zette voor een ochtend vol dynamische discussies over circulaire oplossingen in de tuinbouw. Daarna volgde een keynote speech van Bart Vandecasteele, Senior Researcher bij ILVO, die waardevolle context gaf over lopende innovaties in gecontroleerde landbouw.

De deelnemers luisterden ook naar Jessika van Leeuwen, lid van het Europees Parlement voor de Europese Volkspartij (EVP), die haar gedachten deelde in een opgenomen videoboodschap. Zij benadrukte de cruciale rol die Nederland speelt in de mondiale voedselzekerheid en erkende CEA als een innovatie die voorop loopt en "opmerkelijke duurzaamheid biedt door hoge efficiëntie, waarbij minimale inputs nodig zijn en tegelijkertijd aanzienlijke outputs worden geproduceerd", ondanks het feit dat het nog niet voldoende aandacht heeft gekregen van de EU.

Tijdens een paneldiscussie kwam een diverse groep experts bijeen om ervaringen en best practices uit heel Europa uit te wisselen. De discussie ging over uitdagingen en kansen voor circulaire praktijken in de tuinbouw, en er werden praktische voorbeelden uit de praktijk gegeven.

Het panel bestond uit:

• Bart Vandecasteele, senior onderzoeker, ILVO
• Cecilia Luetgebrune, secretaris-generaal, Growing Media Europe
• Luc Haverkamp, EU-vertegenwoordiger, provincie Noord-Holland
• Giovanni Missanelli, directeur, Assomela

Boeiende discussies

De rondetafelgesprekken leverden een breed scala aan inzichten op over de uitdagingen en kansen voor circulaire economieën en praktijken in de tuinbouw en gecontroleerde landbouw. De panelleden deelden praktijkvoorbeelden uit de kas, waarbij ze beste praktijken en de resultaten van bestaande circulaire systemen belichtten. Ze gaven ook concrete beleidsaanbevelingen en kwamen tot een gezamenlijke conclusie: krachtiger beleidsondersteuning is essentieel om circulariteit in de sector te bevorderen.

Hoewel technologische oplossingen en kennis niet de belangrijkste belemmeringen vormen voor het realiseren van een echt circulaire tuinbouwsector, zijn er verschillende belangrijke hindernissen voor de opschaling van deze innovatieve praktijken. Een belangrijke uitdaging op het gebied van het ' ' is het ontbreken van een coherent en alomvattend Europees beleidskader. De huidige Europese wetgeving sluit vaak niet aan bij bestaande, succesvolle praktijken die al in verschillende lidstaten worden toegepast, wat leidt tot versnippering en inconsistentie in de regelgeving. Als gevolg daarvan zijn er voor telers weinig prikkels om op grote schaal circulaire materialen en oplossingen toe te passen.

Bovendien belemmeren administratieve lasten en langdurige vergunningsprocedures innovatie en ontmoedigen zij investeringen. Het beleid is ook vaak te sectoraal, waardoor het moeilijk is om sectoroverschrijdende oplossingen te implementeren die een aanzienlijk circulair potentieel kunnen ontsluiten, zoals het gebruik van tomatenstammen voor de isolatie van vliegtuigen.

Deze problemen worden nog verergerd door een groot gebrek aan bewustzijn bij het publiek en de politiek over de cruciale rol van de tuinbouwsector en zijn essentiële bijdragen. Dit gebrek aan bewustzijn belemmert het momentum dat nodig is voor structurele veranderingen.

Er is dan ook een sterke roep om de Europese Commissie om een uitgebreid plan te presenteren, de regelgeving te vereenvoudigen, de administratieve lasten te verminderen en bestaande ondersteuningsinstrumenten toegankelijker en zichtbaarder te maken. Het belangrijkste is dat een dergelijk plan de tuinbouw consequent integreert in nationale strategische agenda's en de rol ervan binnen bredere duurzaamheidsdoelstellingen versterkt.

Ondanks deze uitdagingen kwam er uit de discussie een sterk optimisme naar voren. De tuinbouwsector en de telers tonen een opmerkelijk vermogen tot innovatie, gekoppeld aan een duidelijke bereidheid om te investeren in en over te stappen op circulaire praktijken. Inspirerende voorbeelden uit Vlaanderen, Noord-Holland en Italië illustreren dit momentum. Met het juiste beleidskader en consistente ondersteuning is een transitie naar circulaire tuinbouw op grotere schaal niet alleen mogelijk, maar ook binnen handbereik. Cruciaal is dat de samenwerking in de hele waardeketen, van telers en industrie tot onderzoekers en beleidsmakers, wordt versterkt om succesvolle oplossingen op te schalen van lokale pilots naar brede toepassing in heel Europa.

EU Green Week 2025 

Deze workshop maakte deel uit van de EU Green Week 2025, een belangrijk initiatief van de Europese Commissie om het milieubewustzijn te vergroten en actie te stimuleren. Tijdens de Green Week van dit jaar werden de "drie C's" – Clean, Competitive & Circular – uitgelicht en werd onderzocht hoe circulariteit centraal kan worden gesteld in de economische transitie van Europa. Met haar potentieel om duurzaam concurrentievermogen te stimuleren, afval te verminderen, strategische autonomie te vergroten en innovatie te bevorderen, werd de circulaire economie gepresenteerd als een belangrijke oplossing voor enkele van de meest urgente uitdagingen van Europa.

Als een van de partnerevenementen sloot de workshop van Grodan aan bij een breed scala aan activiteiten die het gesprek over circulariteit naar lokaal en regionaal niveau tillen en bedrijven, individuen en gemeenschappen in heel Europa en daarbuiten bij elkaar brengen.